Gevallen voor IKEA… Amerikaanse toestanden in Nederland?

In februari 2013 komt een bezoekster van IKEA Hengelo ten val op de stoep vóór de winkel van IKEA. Zij breekt haar enkel en moet enige tijd revalideren. De schade wordt voorlopig geschat op circa € 4.000,-. Is IKEA aansprakelijk? De rechtbank vond van niet: als je in de winter op een trottoir loopt moet je er rekening mee houden dat het glad is en dat je kunt uitglijden. Je bent primair zelf verantwoordelijk en IKEA heeft niet onzorgvuldig gehandeld door geen pekel te strooien. Het gerechtshof beslist echter anders: er komen gemiddeld 5.000 bezoekers per dag bij deze IKEA-vestiging voor een “dagje uit”. In verband met deze massaliteit en beleving zullen de bezoekers niet altijd voldoende oplettend zijn en is de kans op een ongeluk bij gladheid aanzienlijk. Redelijkerwijs behoort IKEA maatregelen te nemen om ongelukken te voorkomen; de kosten zijn beperkt en het gevolg van een val kan ernstig zijn. Aldus het hof.
De Hoge Raad (“artikel 81 R.O.”) geeft het hof gelijk op 7 juli 2017: http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2017:1186.
Het blijft worstelen: enerzijds gruwelen we van Amerikaanse claims, zoals miljoenen wegens brandwonden door te hete koffie bij McDonald’s. Anderzijds: als het niet te veel moeite is om een ongelukje te voorkomen, waarom zou je daartoe dan niet verplicht zijn? Een baken in deze worsteling is nog steeds het Kelderluik-arrest uit 1965: Sjouwerman, een medewerker van Coca-Cola, had in februari 1961 bij het afleveren van frisdrank aan café De Munt, Singel 522 in Amsterdam een kelderluik open laten staan. De heer Duchateau uit Maastricht, die Amsterdam een dagje bezocht en in het café met zijn vrouw en een kennis wat wilde drinken, viel op weg naar het toilet in het kelderluik en liep daarbij ernstige verwondingen op. Had Duchateau nu maar beter moeten opletten (dat vond de rechtbank) of had Sjouwerman (what’s in a name?) het luik gewoon even dicht moeten doen? Dat laatste dus! Immers, een kleine moeite… En geen Amerikaanse toestanden hier.