RegioBank: aansprakelijk voor frauderende zelfstandig adviseur: hulppersoon

RegioBank biedt haar financiële producten aan middels ruim 500 tussenpersonen: “zelfstandig adviseurs”. Naast hun activiteiten voor RegioBank werken deze zelfstandige kantoren ook voor andere aanbieders. Voor spaar- en betaalproducten bemiddelen zij exclusief voor RegioBank. Sommige adviseurs hebben ook een kasfunctie: klanten kunnen via hen geld opnemen of storten op een bij RegioBank aangehouden rekening. Een mooi model, met enige gelijkenis met franchise.

Een assurantiekantoor, zelfstandig adviseur van RegioBank, heeft als klant een gepensioneerde ondernemer. De opbrengst uit de verkoop van diens onderneming ad ruim € 600.000,- staat op een spaarrekening bij RegioBank, via deze zelfstandig adviseur. In de periode 2009-2012 vinden er voor ruim € 500.000,- allerlei transacties plaats. Die zien eruit als veilige spaarproducten (Wertpapieren en Dividendverträge). De man achter het assurantiekantoor blijkt echter voor zichzelf met het spaargeld te speculeren. Achteraf – als het te laat is: het geld is weg, het assurantiekantoor is failliet en de gepensioneerde ondernemer kan op de man achter het assurantiekantoor zelf ook niets meer verhalen – wordt RegioBank aangesproken. RegioBank wijst aansprakelijkheid af; zij heeft met de gepensioneerde ondernemer geen overeenkomsten gesloten, dat was de zelfstandig adviseur. Aldus RegioBank. De pensionado stapt naar de rechtbank.

Hulppersoon

De rechtbank Midden-Nederland in Utrecht beslist op 28 februari 2018 (het vonnis is pas zojuist gepubliceerd) dat de zelfstandig adviseur wel degelijk aangemerkt kan worden als hulppersoon (artikel 6:76 BW): de bank maakt bij de uitvoering van haar verbintenissen gebruik van deze zelfstandig adviseur. De zelfstandig adviseur heeft kans gezien de pensionado onder de vlag van RegioBank grote bedragen aan spaargeld afhandig te maken. RegioBank organiseert haar dienstverlening via die zelfstandig adviseurs, waarvan sommige, zoals dit assurantiekantoor, over een kasfunctie beschikken. De adviseurs beschikken ook over software waarmee zij online klanten kunnen invoeren bij RegioBank, rekeningen kunnen openen en kastransacties kunnen uitvoeren. Zelfstandig adviseurs kunnen online tot € 25.000,- betalen namens RegioBank. De zelfstandig adviseur is aldus hulppersoon en RegioBank is voor de gedragingen van de zelfstandig adviseur aansprakelijk op dezelfde wijze als waren het haar eigen gedragingen.

Een volgend verweer van RegioBank, de pensionado heeft het overboeken van zijn spaargelden gewild, wordt ook verworpen. De pensionado heeft wel getekend voor een inleg bij RegioBank van diverse bedragen, maar hij heeft niet ingestemd met – onder meer – overboeking van € 395.000,- op een derdengeldenrekening voor een onroerendgoedtransactie waarbij die zelfstandig adviseur zelf was betrokken! Het inmiddels failliete assurantiekantoor is grovelijk tekortgeschoten in haar verplichting tot het zorgvuldig beheren van spaartegoeden en RegioBank is hiervoor aansprakelijk.

Hoeveel ondernemingen maken niet alleen van hun eigen medewerkers maar ook intensief van hulppersonen gebruik? Wellicht zonder te weten dat zij hiervoor aansprakelijk zijn. Is de zelfstandige pakjesbezorger met een logo van zijn opdrachtgever op zijn busje hulppersoon? En de zelfstandige tussenpersoon die voor WestlandUtrecht Bank hypothecaire leningen slijt? Het gerechtshof Den Haag vond op 13 mei 2014 van wel in dit laatste geval. Ook de zelfstandige stoffeerder die het door Carpet-Land verkochte laminaat legt en daarbij schade veroorzaakt is, volgens het gerechtshof Amsterdam op 20 mei 2014, een hulppersoon. Carpet-Land moest de schade vergoeden.