Erfrecht: moet vriendin overledene terugbetalen?

Een rijke, oudere man, afkomstig van Sint-Maarten, Antillen, gaat na zijn pensionering weer in Philipsburg, Sint-Maarten wonen. Sint Maarten is ook een prachtig eiland! Hij heeft daar een bungalow, een villa en ander onroerend goed en bovendien gaat een goede vriendin uit Nederland eind 2013 bij hem wonen. Wat wil je nog meer? Echter, hij lijdt wel aan Parkinson, hij krijgt een ernstig ongeluk en wordt later vanwege de orkaan Irma geëvacueerd naar Curaçao. In 2017 overlijdt hij. Zijn erfgenamen gaan op onderzoek uit en ontdekken dat zijn (toenmalige) vriendin voor $ 218.226,88 en € 87.515,97 in de periode 2014 tot en met 2017 heeft gepind met bankpassen van de overledene. Kennelijk had hij haar zijn pincode gegeven. De erfgenamen, die hun vader indertijd fysiek achteruit hadden zien gaan, menen dat de vriendin de bankrekeningen heeft geplunderd. De vriendin stelt dat zij hierover afspraken met erflater heeft gemaakt, en dat zij door hem als property manager was aangesteld, dat erflater toen hij nog leefde haar niets meer kon zeggen en door te glimlachen heeft ingestemd met haar benoeming tot property manager en dat zij uit praktische overwegingen de huurinkomsten op haar eigen rekening heeft over laten maken.

Onrechtmatige daad: terugbetalen?

In de laatste 3,5 jaar van het leven van de overledene is meer dan € 281.000,- richting de vriendin gegaan. Zij heeft zowel contante opnames gedaan als overboekingen naar haar eigen rekening alsook, van de bankrekeningen van erflater, uitgaven gedaan ten behoeve van zichzelf: de kapper, een snelheidsboete, de opticien, een autoschadeverzekering, enzovoort. Die uitgaven blijken in Nederland te zijn gedaan en erflater zelf heeft die uitgaven niet kunnen doen, alleen al niet omdat hij op de betreffende data niet in Nederland is geweest. De erven menen dat de vriendin onrechtmatig heeft gehandeld. Hun vader was erg zuinig en kocht hoogstens iets van kunst voor zichzelf. Hoe is het mogelijk dat al dit geld is verdwenen? De vriendin zegt dat de overboekingen en opnames altijd de goedkeuring van erflater hadden. Maar ja, die kan dat niet meer bevestigen of ontkennen… Het is ook niet duidelijk of erflater indertijd voldoende in staat was om zijn wil te bepalen, maar de rechtbank Rotterdam gaat er op 17 april 2019 van uit dat voorshands bewezen is dat de vriendin zich de gelden van erflater onrechtmatig heeft toegeëigend. Zij mag tegenbewijs leveren, namelijk ontzenuwen dat zij zich de gelden onrechtmatig heeft toegeëigend. De namens de erven gelegde beslagen blijven voorlopig liggen.

Erfrecht

Met de vergrijzing in Nederland komen dit soort zaken steeds vaker voor en wordt, bijvoorbeeld, getracht het testament te laten vernietigen omdat de geestvermogens van de erflater ten tijde van het maken van het testament onvoldoende zouden zijn geweest. En bewijs van dementie mag op alle manieren worden geleverd, zie HR 9 september 2016. De erfgenamen constateren ook geregeld dat een mantelzorger, buurman, vriend of vriendin grote bedragen tot zich heeft genomen c.q. heeft ontvangen. De vraag is dan: was erflater in staat om hiervoor toestemming te geven? Soms ontbreken voldoende (harde medische) aanwijzingen van dementie of anderszins wilsonbekwaamheid. Maar ook dan is nog steeds de vraag of er wel toestemming is gegeven voor overheveling, dan wel dat grote bedragen zijn overgeheveld naar een ander in een (ook juridisch) schemergebied. De Groen & Van Lint Advocaten treedt geregeld in dit soort zaken namens erfgenamen op.